Prof.Dr.Arzu Taşkıran Çömez
Şalazyon (Yağ Bezesi / Arpacık Kisti) Nedir?
Şalazyon, göz kapaklarının kenarında bulunan ve gözyaşının yağ tabakasını üreten Meibomius yağ bezlerinin tıkanması sonucu oluşan, genellikle ağrısız bir şişliktir. Kirpik dibi iltihabı (Blefarit) veya kuru göz hastalığı olan kişilerde daha sık görülür.
Halk arasında sıklıkla "Arpacık" (Hordeolum) ile karıştırılır. Ancak arpacık enfeksiyon kaynaklı ve ağrılıyken, şalazyon enfeksiyon geçtikten sonra kalan veya doğrudan bezin tıkanmasıyla oluşan, sertleşmiş bir kisttir (yağ bezesi). Estetik rahatsızlığın yanı sıra, büyüdüğünde korneaya baskı yaparak görmeyi de bozabilir.
Şalazyonun
Görünen Belirtileri.
Şalazyon, arpacık gibi aniden ve ağrıyla başlamaz. Daha çok yavaş yavaş gelişen, yerleşmiş bir kitle şeklinde kendini gösterir.
Göz Kapağında Yuvarlak Kitle
Kapağın üst veya alt kısmında, dokunulduğunda sert ve lastik kıvamında hissedilen, belirgin bir şişlik oluşur. İlk başlarda kızarık ve hassas olabilir ancak zamanla ağrısız hale gelir.
Uzun Süreli Kalıcılık
Şalazyonlar genellikle bir arpacık enfeksiyonu geçtikten sonra veya bezin yavaşça tıkanması sonucu oluşur. Haftalarca veya aylarca büyümeye devam edebilir, kendiliğinden geçme olasılığı düşüktür.
Görmede Bulanıklık
Eğer şalazyon çok büyürse, göz kapağına baskı yaparak gözün saydam tabakasının (kornea) şeklini bozar. Bu durum geçici astigmata ve görme kalitesinde düşüşe neden olur.
Sık Sorulan Sorular
Şalazyon tedavisi, iyileşme süreci ve tekrar etme riski hakkında bilgiler.
Arpacık, bakteriyel enfeksiyon sonucu aniden oluşan, sıcak, şiş ve çok ağrılı bir iltihaptır. Şalazyon ise bu iltihabın kalıntısı veya tıkanmış bezin neden olduğu, genellikle ağrısız, soğuk ve sert bir kisttir.
Başlangıç aşamasında, günde 3-4 kez 10-15 dakikalık sıcak kompres (ılık beze masaj) ve antibiyotikli/steroidli damlalar denenebilir. Ancak sertleşip yerleştikten sonra bu yöntemlerin etki etme olasılığı çok düşüktür.
Sıcak komprese ve ilaç tedavisine rağmen 4-6 hafta içinde küçülmeyen, büyümeye devam eden, estetik olarak rahatsız eden veya görmeyi bozan şalazyonlar için cerrahi olarak boşaltma (küretaj) işlemi önerilir.
İşlem lokal anestezi altında yapılır ve ortalama 10 dakika sürer. Kist genellikle göz kapağının iç yüzeyinden boşaltıldığı için dışarıdan bakıldığında herhangi bir kesik veya iz kalmaz.
Şalazyon, yağ bezesi tıkanıklığına yatkın kişilerde (Blefarit, Rosacea hastaları) tekrar edebilir. Tekrarlama riskini en aza indirmek için kirpik dibi temizliğine (lid hijyeni) ve kuru göz tedavisine devam etmek önemlidir.